Tin Tức Thuốc

Dự phòng PPI cho bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau chống viêm NSAIDs

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108Cập nhật 5 phút đọc
Dự phòng PPI cho bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau chống viêm NSAIDs

1. Nsaids và tác dụng phụ trên đường tiêu hóa trên (GI):

Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) là một trong những loại thuốc được kê đơn rộng rãi nhất trên thế giới. Lợi ích chính của chúng bắt nguồn từ tác dụng chống viêm và giảm đau của chúng, nhưng việc sử dụng NSAID không phải là vô hại vì chúng chủ yếu làm tăng nguy cơ mắc bệnh đường tiêu hóa (GI) và các biến chứng tim mạch so với người dùng không dùng NSAID. NSAID làm tổn thương đường tiêu hóa trên và dưới bằng cách ức chế COX I, là 1 enzym tham gia vào quá trình tạo ra các prostaglandin bảo vệ niêm mạc dạ dày và hỗ trợ đông máu do đó gây tổn thương tại chỗ cho niêm mạc đường tiêu hóa. Nguy cơ biến chứng GI trên thay đổi, tùy thuộc vào sự hiện diện của một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ. Trong số đó, ba yếu tố nguy cơ chính là tiền sử loét dạ dày là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất, sau đó là tuổi tác và sử dụng đồng thời aspirin là những yếu tố phổ biến nhất. Những người có nguy cơ này nên được xem xét thay thế cho liệu pháp NSAID và thay đổi các yếu tố nguy cơ. Nếu cần điều trị bằng NSAID, bệnh nhân có nguy cơ sẽ cần các chiến lược phòng ngừa bao gồm điều trị đồng thời NSAID với thuốc tiêu hóa (PPI hoặc misoprostol) hoặc kê đơn thuốc ức chế chọn lọc COX-2 [2].

2. Dự phòng PPI cho đối tượng sử dụng thuốc giảm đau Nsaids

Để hạn chế các phản ứng có hại của thuốc, đặc biệt trên hệ tiêu hóa, NSAID nên được sử dụng ở liều thấp nhất có hiệu quả và trong thời gian ngắn nhất, đặc biệt người cao tuổi. Thực tế, ở người trên 65 tuổi, các phản ứng có hại của thuốc thường gặp hơn và nghiêm trọng hơn.

Bảng 1. Bệnh nhân có gia tăng nguy cơ độc tính đường tiêu hóa với NSAIDs
Nguy cơ cao 1. Tiền sử loét có biến chứng trước đó, đặc biệt là mới gần đây 2. Nhiều hơn 2 yếu tố nguy cơ dưới đây
Nguy cơ trung bình (1 – 2 yếu tố nguy cơ dưới đây) 1. Tuổi > 65 2. Sử dụng liều cao giảm đau NSAIDs 3. Tiền sử trước đó có loét không biến chứng 4. Sử dụng NSAID cùng aspirin (bao gồm cả liều thấp), corticosteroids và chống đông
Nguy cơ thấp 1. Không yếu tố nào
Bảng 2. Tóm tắt khuyến cáo phòng biến chứng loét liên quan đến NSAIDs
Nguy cơ trên đường tiêu hóa
ThấpTrung bìnhCao
Nguy cơ tim mạch thấpNSAID đơn độc (liều thấp nhất NSAID có hiệu quả)NSAID + PPI/misoprostolPhác đồ thay thế nếu có thể hoặc ức chế COX-2 + PPI/misoprostol
Nguy cơ tim mạch cao (yêu cầu aspirin liều thấp)Naproxen + PPI/misoprostolNaproxen + PPI/misoprostolTránh cả NSAIDs và ức chế COX-2. Sử dụng phác đồ thay thế

Bệnh nhân có nguy cơ cao (ví dụ, tiền sử loét trước đó hoặc kết hợp nhiều yếu tố rủi ro GI) thì việc chống chỉ định là hết sức cần thiết, hoặc lựa chọ ức chế COX-2 có kết hợp dự phòng  bằng misoprostol hoặc PPI liều cao.

Bệnh nhân có nguy cơ vừa phải có thể được điều trị thuốc ức chế COX-2 đơn độc hoặc với NSAID không chọn lọc phối hợp với misoprostol hoặc PPI.

Bệnh nhân có nguy cơ thấp, nghĩa là không có yếu tố rủi ro, có thể được điều trị với NSAID không chọn lọc.

Bệnh nhân có sử dụng thuốc chống đông, kể cả dùng aspirin liều thấp nếu cần thiết thì sử dụng với naproxen kết hợp misoprostol hoặc PPI.

Bệnh nhân có nguy cơ đường tiêu hóa và nguy cơ tim mạch cao nên tránh sử dụng NSAID hoặc ức chế COX -2. Nên lựa chọn liệu pháp thay thế.

Theo quy định Thông tư 20/2022/TT-BYT điều kiện thanh toán các thuốc hóa dược, sinh phẩm cho người tham gia BHYT có quy định chỉ định nhóm thuốc PPI như sau:

Tên hoạt chấtĐường dùng, dạng dùngQuy định thanh toán theo thông tư 30
OmeprazolTiêmQuỹ bảo hiểm y tế thanh toán theo chỉ định trong tờ hướng dẫn sử dụng thuốc kèm theo hồ sơ đăng ký thuốc đã được cấp phép và chỉ định dự phòng loét dạ dày tá tràng, xuất huyết tiêu hóa tại dạ dày, tá tràng do stress ở bệnh nhân hồi sức tích cực.
Uống
EsomeprazolTiêm
Uống
PantoprazolTiêm
Uống
RabeprazolTiêm
Uống

Biên soạn: DS. Đặng Thị Thủy - Khoa Dược, Bệnh viện TWQĐ 108

Tài liệu tham khảo

1. Cảnh giác dược

2. Sostres C, et al. Adverse efects of non-steroidal anti-infammatory drugs (NSAIDs, aspirin, andcoxibs) on upper gastrointestinal tract. Best Pract Res Clin Gastroenterol. 2010;24:121-13

3. Scheiman JM. The use of proton pump inhibitors in treating and preventing NSAID-induced mucosal damage. Arthritis Res Ther. 2013;15(3):S5. [PMC free article] [PubMed] .

4. Sostres C, et al. Adverse effects of non-steroidal anti-infammatory drugs (NSAIDs, aspirin, andcoxibs) on upper gastrointestinal tract. Best Pract Res Clin Gastroenterol. 2010;24:121-13

5. ACG Clinical Guideline: Prevention of NSAID-Related Ulcer Complications

Chia sẻ:ZaloFacebook

Thuốc chứa Aspirin

Xem tất cả 44 thuốc →

Bài viết liên quan

Xem tất cả
Hình ảnh Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Mở đầu AGS Beers Criteria® là một danh sách các tiêu chí đối với việc sử dụng thuốc có khả năng không phù hợp ở người lớn tuổi trong hầu hết các trường hợp/ trong các tình huống cụ thể, chẳng hạn như trong một số bệnh/ tình trạng nhất định. Các tiêu chí nhằm áp dụng cho người lớn từ 65 tuổi trở l...

Hình ảnh Sử dụng hợp lý thuốc ức chế bơm proton

Sử dụng hợp lý thuốc ức chế bơm proton

Thuốc ức chế bơm proton PPI là một trong những thuốc được sử dụng rộng rãi nhất trong thực hành lâm sàng. PPI có hiệu quả cao trong việc làm giảm các triệu chứng gây ra do tăng tiết acid dịch vị và nhìn chung dung nạp khá tốt. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra PPI đang được sử dụng quá mức và...

Hình ảnh Sử dụng thuốc điều trị thoái hoá khớp gối và sự khác biệt giữa các hướng dẫn hiện nay

Sử dụng thuốc điều trị thoái hoá khớp gối và sự khác biệt giữa các hướng dẫn hiện nay

Thoái hóa khớp osteoarthritis-THK là bệnh khớp mạn tính phổ biến nhất, ảnh hưởng đến khoảng 302 triệu người trên toàn thế giới và là nguyên nhân hàng đầu gây ra khuyết tật ở người cao tuổi\ 5\ . Trong đó, THK gối chiếm gần 4/5 số lượng bệnh nhân thoái hóa khớp trên toàn thế giới, tăng dần theo tu...

Hình ảnh Các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs): Liều tối đa, thời gian sử dụng tối đa

Các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs): Liều tối đa, thời gian sử dụng tối đa

Hơn 20 loại thuốc chống viêm không steroid NSAID khác nhau được sử dụng tại Bệnh viện Trung Ương Quân đội 108. Những thuốc này được sử dụng với tác dụng giảm đau, hạ sốt và chống viêm cho nhiều bệnh lý. Lựa chọn một NSAID cho bệnh nhân phụ thuộc vào một số yếu tố như đáp ứng của bệnh nhân, dung n...

Hình ảnh Sử dụng thuốc giảm đau an toàn ở bệnh nhân xơ gan

Sử dụng thuốc giảm đau an toàn ở bệnh nhân xơ gan

I. Đặt vấn đề Đau là triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân xơ gan, với tỷ lệ dao động từ 30–79% \ 1\ , ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và khả năng tuân thủ điều trị. Tuy nhiên, việc lựa chọn thuốc giảm đau ở nhóm bệnh nhân này gặp nhiều thách thức do những thay đổi về dược động học, dược...

Hình ảnh Hướng dẫn thực hành lâm sàng của AGA về việc ngừng kê PPI

Hướng dẫn thực hành lâm sàng của AGA về việc ngừng kê PPI

1\. Đại cương PPI là nhóm thuốc được sử dụng rộng rãi trong điều trị và dự phòng các bệnh lý đường tiêu hóa do acid. Tuy nhiên, việc kê đơn kéo dài ngoài chỉ định ngày càng gia tăng, làm gia tăng chi phí, và nguy cơ xảy ra biến cố bất lợi. Việc đánh giá lại và ngừng PPI khi không còn chỉ định là...

Hình ảnh Tăng kali máu do thuốc

Tăng kali máu do thuốc

Tăng kali máu là bất thường hay xảy ra trong lâm sàng và có thể là một trong những biến cố gây tử vong hàng đầu nếu không được phát hiện nhanh và xử trí hợp lý. Thuốc được xem là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến tăng kali máu trong lâm sàng \ 1\ . 1\. Tổng quan về tăng kali máu Tăng...

Hình ảnh Hướng dẫn của Hiệp hội Hồi sức tích cực Hoa Kỳ (SCCM) và Hiệp hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Hoa Kỳ (ASHP) về dự phòng xuất huyết tiêu hóa do stress trên bệnh nhân hồi sức

Hướng dẫn của Hiệp hội Hồi sức tích cực Hoa Kỳ (SCCM) và Hiệp hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Hoa Kỳ (ASHP) về dự phòng xuất huyết tiêu hóa do stress trên bệnh nhân hồi sức

Từ Hướng dẫn năm 1999 của Hiệp hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Hoa Kỳ ASHP về dự phòng loét do stress, đến nay, sau 25 năm, Hiệp hội Hồi sức Hoa Kỳ SCCM và Hiệp hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Hoa Kỳ ASHP đã thống nhất cập nhật hướng dẫn phiên bản mới. Hướng dẫn phiên bản mới có nhiều sự thay đổi quan trọng...

Hình ảnh Lựa chọn PPI khi sử dụng đồng thời với clopidogrel trên bệnh nhân bệnh mạch vành có nguy cơ xuất huyết

Lựa chọn PPI khi sử dụng đồng thời với clopidogrel trên bệnh nhân bệnh mạch vành có nguy cơ xuất huyết

Theo ESC 2019 “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hội chứng vành mạn tính” có đưa ra khuyến cáo nên dự phòng thuốc ức chế bơm proton PPI ở bệnh nhân hội chứng vành mạn có nguy cơ xuất huyết cao đang điều trị aspirin đơn độc, liệu pháp kết tập tiểu cầu kép DAPT hoặc thuốc chống đông đường uống OAC đơ...

Hình ảnh Giảm tiểu cầu do thuốc

Giảm tiểu cầu do thuốc

Giảm tiểu cầu do thuốc mặc dù hiếm gặp trên lâm sàng nhưng có thể gây nguy cơ bệnh tật và tử vong nghiêm trọng. Với tỉ lệ mắc bệnh thấp, có rất ít báo cáo ca, chuỗi ca hay các nghiên cứu hồi cứu về biến cố này, đồng thời giảm tiểu cầu do thuốc thường chỉ được phát hiện khi các chế phẩm được sử dụng rộng rãi trên thị trường [4]. Việc xác định thuốc gây ra giảm tiểu cầu là một thách thức lớn, vì hầu hết bệnh nhân nội trú được sử dụng nhiều loại thuốc và có nhiều bệnh mắc kèm cũng có thể gây ra giảm tiểu cầu [2].

Hình ảnh CBIP: Nguy cơ tích lũy thuốc và gây độc tính ở bệnh nhân mắc bệnh thận mạn

CBIP: Nguy cơ tích lũy thuốc và gây độc tính ở bệnh nhân mắc bệnh thận mạn

Bệnh nhân bệnh thận mạn có nguy cơ suy giảm mức lọc cầu thận MLCT cấp tính cao hơn. Bên cạnh nguy cơ xuất hiện biến chứng trực tiếp do suy thận cấp tính như tăng kali máu, quá tải dịch , MLCT giảm còn có thể gây độc tính do tích lũy những phân tử thuốc do giảm thải trừ. Một số tình huống lâm sàng...

Hình ảnh Sử dụng thuốc chống huyết khối trong hội chứng mạch vành cấp trong giai đoạn cấp tính

Sử dụng thuốc chống huyết khối trong hội chứng mạch vành cấp trong giai đoạn cấp tính

1\. Đặt vấn đề Hội chứng mạch vành cấp ACS liên quan đến thiếu máu cơ tim cấp tính do sự mất cân bằng giữa nhu cầu và cung cấp oxy cho cơ tim. ACS được phân loại dựa trên sự thay đổi điện tâm đồ ECG bao gồm: 1 Nhồi máu cơ tim ST chênh STEMI và 2 Hội chứng mạch vành cấp không ST chênh NSTE-ACS , b...

Hình ảnh Khuyến cáo về sử dụng Methotrexate trong điều trị viêm khớp dạng thấp

Khuyến cáo về sử dụng Methotrexate trong điều trị viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp VKDT là một bệnh lý tự miễn điển hình, diễn biến mạn tính với các biểu hiện tại khớp, ngoài khớp và toàn thân ở nhiều mức độ khác nhau. Bệnh diễn biến phức tạp, gây hậu quả nặng nề do đó cần được điều trị tích cực sớm để làm chậm tiến triển của bệnh, hạn chế tàn phế và nâng ca...

Hình ảnh Tác dụng Colchicin trong bệnh tim mạch

Tác dụng Colchicin trong bệnh tim mạch

Colchicin là một thuốc lâu đời, có đặc tính chống viêm, đã được sử dụng rộng rãi trong điều trị bệnh gout hoặc điều trị viêm màng ngoài tim. Trong những năm gần đây, với những bằng chứng khoa học mới, thuốc Colchicin hứa hẹn trở thành một thuốc phối hợp giúp giảm nguy cơ tái phát biến cố tim mạch...

Hình ảnh Lưu ý khi sử dụng thuốc giảm đau trung ương opioid

Lưu ý khi sử dụng thuốc giảm đau trung ương opioid

Đau là một triệu chứng thường gặp trên lâm sàng, đòi hỏi quá trình điều trị của bác sĩ và tư vấn của dược sĩ. Tất cả các hiện tượng đau đều có chung một điểm khởi đầu và một điểm đến: hệ thần kinh. Quá trình dẫn truyền đau thường bắt đầu từ các thụ thể cảm nhận đau, đi qua các sợi dẫn truyền hướn...

Hình ảnh Cập nhật Hướng dẫn năm 2022 của Hiệp hội tiêu hóa Hoa kỳ và Hiệp hội tiêu hóa Canada về quản lý thuốc chống đông và chống kết tập tiểu cầu trên bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cấp tính và bệnh nhân nội soi

Cập nhật Hướng dẫn năm 2022 của Hiệp hội tiêu hóa Hoa kỳ và Hiệp hội tiêu hóa Canada về quản lý thuốc chống đông và chống kết tập tiểu cầu trên bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cấp tính và bệnh nhân nội soi

Tháng 3 năm 2022, Hiệp hội tiêu hóa Hoa Kỳ (ACG) và Hiệp hội tiêu hóa Canada (CAG) đã lập ra một nhóm đồng thuận chuyên gia để xây dựng hướng dẫn và đưa ra các tiếp cận dựa trên bằng chứng về việc quản lý các thuốc chống huyết khối trên bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cấp tính và bệnh nhân nội soi